Ynglŷn â’r Cwrs Yma
Mae'r cwrs byr hwn yn archwilio'r hanes cyfoethog a'r dadleuon cyfoes sy'n ymwneud â phrotest yng Nghymru trwy lens rhyngddisgyblaethol. Cyflwynir y cwrs yn gyfan gwbl yn y Gymraeg, ac mae'n dwyn ynghyd haneswyr, ysgolheigion cyfreithiol, athronwyr a gwyddonwyr cymdeithasol i archwilio protest fel ffenomen gymdeithasol, foesegol a chyfreithiol.
I bwy mae'r cwrs yn addas?
Mae hwn yn gwrs cymunedol ac mae’n agored i bawb sydd â diddordeb mewn hanes, gwleidyddiaeth a diwylliant Cymru. Y cyhoedd yn gyffredinol, yn enwedig y rhai sydd â diddordeb mewn hunaniaeth Gymreig, mudiadau cymdeithasol a chyfranogiad democrataidd.
Cyd-destun Cyfoes
Mae pob sesiwn yn gosod y trafodaethau hyn o fewn mudiadau cymdeithasol cyfoes a’r amddiffyniadau presennol yng Nghymru, gan feithrin myfyrdod beirniadol ar rôl protest mewn cymdeithas ddemocrataidd.
Wythnos Un
Protest yn y Gymdeithas Gymreig: O Derfysg Beca i’r Teulu Beasley
Mawrth 16eg, 2026
Hanes Terfysg a Phrotest yng Nghymru
Trosolwg hanesyddol o symudiadau protest yng Nghymru, gan dynnu sylw at eu heffaith gymdeithasol a diwylliannol, gyda ffocws arbennig ar Rebecca Riots fel astudiaeth achos o brotest wledig.
Dr Lowri Rees (Uwch Ddarlithydd Hanes)
Protest a’r Mudiad Cymraeg
Dadansoddiad cymdeithasegol a diwylliannol o weithgarwch iaith, ei strategaethau, ac ymgyrch teulu Beasley dros hawliau iaith.
Dr Cynog Prys & Dr Rhian Hodges (Uwch Ddarlithwyr mewn Cymdeithaseg a Pholisi Cymdeithasol)
Wythnos Dau
Y Gyfraith, Cydwybod a Symudiadau Protest yng Nghymru
Mawrth 23ain, 2026
Protest a’r Gyfraith
Dadansoddiad o’r fframweithiau cyfreithiol sy’n llywodraethu protest yng Nghymru, gan gynnwys hawliau, cyfyngiadau a datblygiadau deddfwriaethol diweddar.
Lois Nash (Darlithydd y Gyfraith)
Cydwybod Gymreig? O Gapel Celyn i Balesteina
O foddi Capel Celyn i symudiadau undod rhyngwladol cyfoes, mae’r sesiwn hon yn archwilio sut mae cymunedau’n apelio at gydwybod wrth herio penderfyniadau gwleidyddol, gan ofyn beth mae cyfiawnder, cyfrifoldeb a dilysrwydd yn ei olygu i ddinasyddion.
Dr Gareth Evans-Jones (Darlithydd Athroniaeth a Chrefydd)
Canlyniadau Dysgu (Amcanion Cyffredinol y Cwrs)
Erbyn diwedd y cwrs, bydd cyfranogwyr yn gallu:
- Deall arwyddocâd hanesyddol protest yng Nghymru, gan gynnwys mudiadau allweddol megis Terfysgoedd y Rebecca a’u heffaith gymdeithasol.
- Gwerthuso’n feirniadol ddadleuon athronyddol sy’n ymwneud ag ystyr a moeseg protest a chamymddwyn sifil.
- Ennill mewnwelediad i’r fframweithiau cyfreithiol sy’n llywodraethu protest yng Nghymru, gan gynnwys hawliau a chyfyngiadau.
- Archwilio rôl protest ym maes gweithrediaeth ddiwylliannol ac ieithyddol, yn enwedig mudiad yr iaith Gymraeg.
- Cymhwyso safbwyntiau trawsddisgyblaethol i fudiadau cymdeithasol cyfoes a’r dadleuon ynghylch cyfranogiad democrataidd yng Nghymru.
Manteision y Cwrs
- Dull cyflwyno unigryw yn y Gymraeg gyda ffocws ar gyd-destunau Cymreig, gan ei wneud yn berthnasol yn ddiwylliannol ac yn hygyrch.
- Dull rhyngddisgyblaethol sy’n cyfuno hanes, cyfraith, athroniaeth a gwyddorau cymdeithas am ddealltwriaeth gyfannol.
- Ymgysylltu â materion cyfoes, gan gysylltu protestiadau’r gorffennol â mudiadau a hawliau cymdeithasol cyfredol yng Nghymru.
- Sesiynau dan arweiniad arbenigwyr gan ysgolheigion blaenllaw mewn sawl maes, yn cynnig safbwyntiau amrywiol.
- Cyfleoedd i feddwl yn feirniadol a thrafod, sy’n ddelfrydol i rai sydd â diddordeb mewn gwleidyddiaeth, diwylliant a chyfiawnder cymdeithasol.
Iaith
Mae’r cwrs hin yn cael ei gyflwyno yn y Gymraeg yn unig. Ni fydd cyfieithu ar y pryd ar gael ar y diwrnod
Dyddiad ac Amser
Dydd Llun 16 Mawrth 6.00pm – 8.00pm a Dydd Llun 23 Mawrth 6.00pm – 8.00pm
Lleoliad
Ystafell Ymarfer Drama, Prif Gelfyddydau, Ffordd y Coleg, ¾«¶«´«Ã½, Gwynedd, LL57 2DG
Gwneud Cais
Cofrestrwch eich diddordeb isod a byddwn mewn cysylltiad â chi gyda fw o wybodaeth