¾«¶«´«Ã½

O ble ydych chi'n dod a ble rydych chi wedi'ch lleoli nawr? Dw i o Ynys Môn, Gogledd Cymru.

Beth yw pwnc eich project ymchwil doethurol? Dechreuais fy mhrosiect ymchwil ym mis Ebrill, felly rwyf yn dal i fod yng nghyfnod cynnar yr hyn rwy'n gobeithio y bydd yn astudiaeth ddiddorol iawn. Mae fy ymchwil yn canolbwyntio ar Chwarel y Penrhyn a'r afiechydon a'r anafiadau a brofwyd gan y chwarelwyr a oedd yn gweithio yno. Mae gennyf ddiddordeb arbennig mewn archwilio realiti gweithio yn y diwydiant llechi a sut yr effeithiodd amodau peryglus chwarelu ar iechyd y gweithlu. Ochr yn ochr â hyn, byddaf yn archwilio datblygiad rheoliadau iechyd a diogelwch o fewn y diwydiant chwarelu a sut y dylanwadodd agweddau newidiol tuag at iechyd galwedigaethol ar ddiogelu gweithwyr. Byddaf hefyd yn cyffwrdd â datblygiad ehangach hanes meddygaeth, gan osod profiadau chwarelwyr y Penrhyn o fewn y newidiadau meddygol, cymdeithasol a diwydiannol ehangach a oedd yn digwydd yn ystod y cyfnod Fictoraidd.

Beth yw eich prif ddiddordebau ymchwil? Mae gen i ddiddordeb mawr yn hanes meddygaeth, yn enwedig yn ystod oes Fictoria. Mae'r newidiadau cyflym sy'n digwydd yn ystod y cyfnod hwn—o ddatblygiadau mewn gwybodaeth a thriniaeth feddygol i ymwybyddiaeth gynyddol o iechyd y cyhoedd a chlefydau—yn ei wneud yn gyfnod hynod ddiddorol i'w astudio. Mae gen i ddiddordeb arbennig yn y ffordd y mae'r datblygiadau hyn wedi effeithio ar bobl gyffredin a chymunedau lleol, a sut y cafodd meddygaeth ei llunio gan newidiadau cymdeithasol a diwydiannol ehangach Prydain yn oes Fictoria. 

Dywedwch wrthym am eich gyrfa hyd yn hyn a beth a'ch arweiniodd at Sefydliad Ymchwil Ystadau Cymru a'ch project ymchwil doethurol? Graddiais o Brifysgol ¾«¶«´«Ã½ yn 2024 gyda gradd Dosbarth Cyntaf mewn Cyfraith gyda Hanes, cyn cwblhau TAR mewn Hanes ym Mhrifysgol ¾«¶«´«Ã½. Rwyf bellach yn athro ysgol uwchradd cymwysedig yng Ngogledd Cymru, lle rwy'n dysgu Hanes a Gwyddoniaeth. Mae fy nhaith academaidd a phroffesiynol wedi caniatáu i mi gyfuno dau bwnc yr wyf wedi bod yn angerddol amdanynt erioed: Hanes a Meddygaeth. Datblygodd fy niddordeb yn hanes meddygaeth yn ystod fy astudiaethau israddedig, pan gefais y cyfle i archwilio'r pwnc yn fanylach trwy fy ymchwil hanesyddol. Roedden i'n ymddiddori yn y ffyrdd y mae gwybodaeth feddygol, iechyd y cyhoedd a chymdeithas wedi esblygu ochr yn ochr â newidiadau ehangach ym Mhrydain. Mae'r diddordeb hwn wedi parhau i dyfu drwy gydol fy ngyrfa addysgu ac wedi fy annog i archwilio hanes meddygaeth y tu hwnt i'r ystafell ddosbarth, yn enwedig y berthynas rhwng meddygaeth, diwydiant a chymunedau lleol yng Ngogledd Cymru.

Beth yw eich hoff beth am Sefydliad Ymchwil Ystadau Cymru neu fod yn ymchwilydd doethurol? Rwy'n edrych ymlaen at fod yn rhan o gymuned a rhannu syniadau newydd!

Beth yw’r hyn yr ydych wedi’i gyflawni yr ydych fwyaf balch ohono ers ymuno â Sefydliad Ymchwil Ystadau Cymru? Byddwn i'n dweud gweithio fel athro llawn amser a gwneud PhD hefyd!

Beth yw eich hoff gyfnod hanesyddol a pham? Fy hoff gyfnodau i'w hastudio yw'r cyfnod Duduraidd ac Oes Fictoria, yn bennaf oherwydd bod y ddau yn gyfnodau o newid a thrawsnewid sylweddol. Rwy'n gweld cyfnod y Tuduriaid yn arbennig o ddiddorol oherwydd y cynnwrf gwleidyddol, crefyddol a chymdeithasol a ail-luniodd Loegr, tra bod oes Fictoria o ddiddordeb i mi oherwydd y datblygiadau cyflym mewn diwydiant, gwyddoniaeth, meddygaeth ac iechyd y cyhoedd. Rwy'n mwynhau archwilio sut yr effeithiodd y newidiadau ehangach hyn ar bobl gyffredin a thrawsnewid bywyd bob dydd. Mae cyfnod Fictoria yn arbennig o ddiddorol i mi oherwydd fy angerdd dros hanes meddygaeth a'r ffordd yr oedd datblygiadau meddygol wedi'u cysylltu'n agos â newidiadau ehangach mewn cymdeithas.

Eich hoff le yng Nghymru a pham? Fy hoff le yw Rhosneigr. Dw i wrth fy modd â'r traeth a'r siopau a'r caffis lleol!

Beth yw eich hobïau neu eich hoff weithgareddau allgyrsiol? Oes gennych chi unrhyw brojectau diddorol eraill ar y gweill? 

Y tu allan i addysgu a'm diddordebau academaidd, rwy'n ymarfer corff a mynd i'r gampfa'n rheolaidd. Eleni, rwyf wedi herio fy hun trwy gymryd rhan mewn hanner HYROX yn ogystal â nifer o gystadlaethau DEKA, yn lleol ac ym Manceinion. Rwy'n mwynhau'r her a'r amrywiaeth y mae'r digwyddiadau hyn yn eu cynnig, ac maent wedi dod yn ffordd wych o gadw'n heini a gosod nodau newydd i mi fy hun.

Rwyf hefyd yn gwerthfawrogi treulio amser gyda fy ffrindiau a'm teulu, boed hynny'n dal i fyny neu'n mynd allan ac archwilio lleoedd newydd gyda'n gilydd. Rwy'n dwli ar deithio a, phan gaf y cyfle, rwy'n mwynhau mynd ar wyliau. Un o fy hoff leoedd i ymweld ag ef yw De Ffrainc, lle rwy'n mwynhau'r golygfeydd hardd, y bwyd a'r awyrgylch hamddenol yn arbennig.